Başkent Bulvarı Özçelik İş Merkezi No:4/63 Ostim/Ankara
Tel: 0312 386 04 80
Faks: 0312 386 04 73
Eposta: info@cigdemcamlibel.com
KATMA DEĞER VERGİSİ KANUNU
Kanun No: 3065
Kabul Tarihi: 25 Ekim 1984
Yayın Tarihi: 02 Kasım 1984
BİRİNCİ KISIM
MÜKELLEFİYET
BİRİNCİ BÖLÜM
VERGİNİN KONUSU
Verginin Konusunu Teşkil Eden İşlemler
MADDE 1 - Türkiye'de yapılan aşağıdaki işlemler katma değer vergisine tabidir.
1 - Ticari , sınai, zirai faaliyeti ve serbest meslek faaliyeti çerçevesinde yapılan teslim ve hizmetler,
2 - Her türlü mal ve hizmet ithalatı,
3 - Diğer faaliyetlerden doğan teslim ve hizmetler :
a) Posta, telefon, telgraf, teleks ve bunlara benzer hizmetler ile radyo ve televizyon hizmetleri,
b) Spor-Toto oynanması, piyango tertiplenmesi (Milli Piyango dahil), at yarışları ve diğer müşterek bahis ve talih oyunları tertiplenmesi, oynanması,
c) Profesyonel sanatçıların yer aldığı gösteriler ve konserler ile profesyonel sporcuların katıldığı sportif faaliyetler, maçlar, yarışlar ve yarışmalar tertiplenmesi, gösterilmesi,
d) Müzayede mahallerinde ve gümrük depolarında yapılan satışlar,
e) Boru hattı ile ham petrol, gaz ve bunların ürünlerinin taşınmaları,
f) Gelir Vergisi kanununun 70.maddesinde belirtilen mal ve hakların kiralanması işlemleri ,
g) Genel ve katma bütçeli idarelere, il özel idarelerine, belediyeler ve köyler ile bunların teşkil ettikleri birliklere, üniversitelere, dernek ve vakıflara, her türlü mesleki kuruluşlara ait veya tabi olan veyahut bunlar tarafından kurulan veya işletilen müesseseler ile döner sermayeli kuruluşların veya bunların veya bunlara ait veya tabi diğer müesseselerin ticari, sınai, zirai ve mesleki nitelikteki teslim ve hizmetleri,
h) Rekabet eşitsizliğini gidermek maksadıyla isteğe bağlı mükellefiyetler suretiyle vergilendirilecek teslim ve hizmetler.
Ticari, sınai, zirai faaliyet ile serbest meslek faaliyetinin devamlılığı, kapsamı ve niteliği Gelir Vergisi Kanunu hükümlerine göre; Gelir Vergisi Kanununda açıklık bulunmadığı hallerde, Türk Ticaret Kanunu ve diğer ilgili mevzuat hükümlerine göre tayin ve tespit edilir.
Bu faaliyetlerin kanunların veya resmi makamların göstergesi gerek üzerine yapılması, bunları yapanların hukuki statü ve kişilikleri, Türk tabiiyetinde bulunup bulunmamaları, ikametgah veya işyerlerinin yahut kanuni merkez veya iş merkezlerinin Türkiye'de olup olmaması işlemlerin mahiyetini değiştirmez ve vergilendirmeye mani teşkil etmez.
İthalatın kamu sektörü, özel sektör veya herhangi bir gerçek veya tüzel kişi tarafından yapılması veya hangi bir şekil ve surette gerçekleştirilmesi özellikle taşıması vergilendirmeye tesir etmez.
Teslim :
MADDE 2 - 1 - Teslim, bir mal üzerindeki tasarruf hakkında malik veya onun adına hareket edenlerce, alıcıya veya adına hareket edenlere devredilmesidir. Bir malın alıcı veya onun adına hareket edenlerin gösterdiği yere veya kişilere tevdii teslim hükmündedir. Malın alıcıya veya onun adına hareket edenlere gönderilmesi halinde , malın nakliyesinin başlatılması veya sürücüye tevdi edilmesi de mal teslimidir.
2 - Bir mal üzerindeki tasarruf hakkının iki veya daha fazla kimse tarafından zincirleme akit yapılmak suretiyle, malın bu arada el değiştirmeden doğrudan sonuncu kişiye devredilmesi halinde, aradaki safhaların her biri ayrı bir teslimdir.
3 - Su, elektrik, gaz, ısıtma, soğutma ve benzeri şekillerdeki dağıtımlar da mal teslimidir.
4 - (3297 sayılı kanunun 1. maddesiyle değişen bent) Kap ve ambalajlar ile döküntü ve tali maddelerin geri verilmesinin mutat olduğu hallerde teslim, bunlar dışında kalan maddeler itibariyle yapılmış sayılır. Bunların yerine aynı cins ve mahiyette kap ve ambalajlar ile döküntü tali maddelerin geri verilmesinde de aynı hüküm uygulanır.(*)
5 - Trampa iki ayrı teslim hükmündedir.
-----------------------------------
Madde 2 -
(*) 4 (Değişmeden önceki şekli) Döküntü ve tali maddelerin geri verilmesinin mutad olduğu hallerde teslim bunların dışında kalan şeyler itibariyle yapılmış sayılır. Bunların yerine aynı cins ve mahiyette döküntü ve tali maddelerin geri verilmesinde de aynı hüküm uygulanır.
-----------------------------------
Teslim sayılan haller:
MADDE 3 - Aşağıdaki haller teslim sayılır : a) Vergiye tabi malların her ne suretle olursa olsun, vergiye tabi işlemler dışındaki amaçlarla işletmeden çekilmesi , vergiye tabi malların işletme personeline ücret , prim, ikramiye, hediye, teberru gibi namlarla verilmesi,
b) Vergiye tabi malların, üretilip teslimi vergiden istisna edilmiş olan mallar için her ne suretle olursa olsun kullanılması veya sarfı,
c) Mülkiyeti muhafaza kaydıyla yapılan satışlarda zilyetliğin devri,
d) (4369 sayılı Kanunun 82/5-a maddesiyle 1.1.1999 tarihinden geçerli olmak üzere bent yürürlükten kaldırılmıştır.) (*)
-----------------------------------
(*) (4369sayılı Kanunla yürürlükten kaldırılmadan önceki bent)
d) Amortismana tabi iktisadi kıymetlerin işletmede kullanılmak üzere imal veya inşa edilmesi halinde, Vergi Usul Kanunu hükümlerine göre bu kıymetlerin aktife alınması veya kullanılmaya başlanması .
-----------------------------------
Hizmet :
MADDE 4 - 1 - Hizmet, teslim ve teslim sayılan haller ile mal ithalatı dışında kalan işlemlerdir.
Bu işlemler , bir şeyi yapmak, işlemek, meydana getirmek, imal etmek , onarmak, temizlemek, muhafaza etmek, hazırlamak, değerlendirmek, kiralamak, bir şeyi yapmamayı taahhüt etmek gibi, şekillerde gerçekleşebilir.
2 - Bir hizmetin karşılığının bir mal teslimi veya diğer bir hizmet olması halinde bunların her biri ayrı işlem olup, hizmet veya teslim hükümlerine göre ayrı ayrı vergilendirilirler.
Hizmet sayılan haller:
MADDE 5 - Vergiye tabi bir hizmetten, işletme sahibinin, işletme personelinin veya diğer şahısların karşılıksız yararlandırılması hizmet sayılır.
İşlemlerin Türkiye' de yapılması:
MADDE 6 - İşlemlerin Türkiye'de yapılması: a) Malların teslim anında Türkiye'de bulunmasını,
b) Hizmetin Türkiye'de yapılmasını, değerlendirilmesini veya hizmetten Türkiye'de faydalanılmasını, (değerlendirme Gelir Vergisi Kanununun 7. maddesine göre tayin olunur.) İfade eder.
Uluslararası taşıma işleri:
MADDE 7 - Türkiye ile yabancı ülkeler arasında yapılan taşımacılık ile transit taşıma işlerinde hizmetin iç parkura isabet eden kısmı Türkiye'de yapılmış sayılır.
İKİNCİ BÖLÜM
MÜKELLEF VE VERGİ SORUMLUSU
Mükellef :
MADDE 8 - 1- Katma Değer Vergisinin Mükellefi:
a) Mal teslimi ve hizmet ifası hallerinde bu işleri yapanlar,
b) İthalatta mal ve hizmet ithal edenler,
c) Transit taşımalarda gümrük veya geçiş işlemine muhatap olanlar ,
d) PTT İşletme Genel Müdürlüğü ve radyo ve televizyon kurumları,
e) Spor-Toto, piyango (Milli Piyango dahil) ve benzeri oyunlarda oyunların teşkilat müdürlükleri, f) At yarışları ve diğer müşterek bahis ve talih oyunlarında bunları tertipleyenler,
g) 1. maddenin 3. fıkrasının (c) bendine giren hallerde bunları tertipleyenler veya gösterenler,
h) Gelir Vergisi Kanununun 70. maddesinde belirtilen mal ve hakları kiraya verenler,
ı) İsteğe bağlı mükellefiyette talepte bulunanlardır.
2 - (3297 sayılı kanunun 2. maddesiyle değişen fıkra) (20.6.1986 tarihinden geçerli olmak üzere) Vergiye tabi bir işlem söz konusu olmadığı veya katma değer vergisini fatura veya benzeri vesikalarda katma değer vergisi gösterenler, bu vergiyi ödemekle mükelleftirler. Bu husus kanuna göre borçlu oldukları vergi tutarından daha yüksek bir meblağı gösteren mükellefler içinde geçerlidir. Bu gibi sebeplerle fazla ödedikleri vergilerin, indirim hakkına sahip olmayanlara iadesi konusunda Maliye ve Gümrük Bakanlığı yetkilidir. (*)
-----------------------------------
(*) (3297 sayılı Kanunla değişmeden önceki fıkra)
2 - Vergiye tabi bir işlem söz konusu olmadığı veya katma değer vergisini fatura veya benzeri vesikalarda göstermeye hakkı bulunmadığı halde; düzenlediği bu tür vesikalarda katma değer vergisi gösterenler, bu vergiyi ödemekle mükelleftirler. Bu husus kanuna göre borçlu oldukları vergi tutarından daha yüksek bir meblağı gösteren mükellefler için de geçerlidir.
-----------------------------------
Vergi sorumlusu:
MADDE 9 - 1 - (4008 sayılı kanunun 30. maddesiyle değişen şekli) (6.7.1994 tarihinden geçerli olmak üzere) Mükellefin Türkiye içinde ikametgahının, işyerinin, kanuni merkezi ve iş merkezinin bulunmaması hallerinde ve gerekli görülen diğer hallerde Maliye Bakanlığı, vergi alacağının emniyet altına alınması amacıyla, vergiye tabi işlemlere taraf olanları verginin ödenmesinden sorumlu tutabilir.
2 - Fiili ya da kaydı envanter sırasında belgesiz mal bulundurulduğu veya belgesiz hizmet satın alındığının tespiti halinde, bu alışlar nedeniyle ziyaa uğratılan katma değer vergisi, belgesiz mal bulunduran veya hizmet satın alan mükelleften aranır.
Belgesiz mal bulundurdukları veya hizmet satın aldıkları tespit edilen mükelleflere, bu mal ve hizmetlere ait alış belgelerinin ibrazı için tespit tarihinden itibaren 10 günlük bir süre verilir. bu süre içinde alış belgelerinin ibraz edilememesi halinde, belgesi ibraz edilemeyen mal ve hizmetlerin tespit tarihindeki emsal bedeli üzerinden hesaplanan katma değer vergisi, alışlarını belgeleyemeyen mükellef adına re'sen tarhedilir. Bu tarhiyata (4369 sayılı Kanunun 81/E-1 maddesiyle değişen ibare) (1.1.1999 tarihinden geçerli olmak üzere) vergi ziyaı cezası uygulanmaz (1).
Ancak belgesiz alınan mal ve hizmetleri satanlara, bu satışlarla ilgili olarak, vergi inceleme raporuna dayanılarak katma değer vergisi tarhiyatı yapıldığı takdirde, ziyaa uğratılan vergi ve buna ilişkin ceza ayrıca alıcılardan aranmaz. (*)
-----------------------------------
(1) ( 4369 sayılı Kanunla değişmeden önceki ibare)
"kaçakçılık cezası uygulanmaz"
-----------------------------------
(*) (4008 sayılı Kanunla değişmeden önceki şekli)
MADDE 9 - Mükellefin Türkiye içinde ikametgahının, işyerinin, kanuni merkezi ve iş merkezinin bulunmaması hallerinde ve gerekli görülen diğer hallerde Maliye ve Gümrük Bakanlığı, vergi alacağının emniyet altına alınması amacıyla, vergiye tabi işlemlere taraf olanları veya diğer ilgili bir şahsı verginin ödenmesinden sorumlu tutabilir.
-----------------------------------
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
VERGİYİ DOĞURAN OLAY
Vergiyi doğuran olayın meydana gelmesi :
MADDE 10 - Vergiyi Doğuran Olay: a) Mal teslimi ve hizmet ifası hallerinde, malın teslimi veya hizmetin yapılması,
b) Malın tesliminden veya hizmetin yapılmasından önce fatura veya benzeri belgeler verilmesi hallerinde, bu belgelerde gösterilen miktarla sınırlı olmak üzere fatura veya benzeri belgelerin düzenlenmesi,
c) Kısım kısım mal teslimi veya hizmet yapılması mutad olan veya bu hususlarda mutabık kalınan hallerde, her bir kısmın teslimi veya bir kısım hizmetin yapılması,
d) Komisyoncular vasıtasıyla veya konsinyasyon suretiyle yapılan satışlarda, malların alıcıya teslimi,
e) malın alıcıya veya onun adına hareket edenlere gönderilmesi halinde, malın nakliyesine başlanması veya nakliyeci veya sürücüye tevdii,
f) (4369 sayılı Kanunun 82/5-b maddesiyle 1.12.1999 tarihinden geçerli olmak bent yürürlükten kaldırılmıştır.(*)
g) Su, elektrik, gaz, ısıtma, soğutma ve benzeri enerji dağıtım veya kullanımlarında bunların bedellerinin tahakkuk ettirilmesi,
h) (3316 sayılı kanunun 2. maddesiyle 1.12.1986 tarihinden geçerli olmak üzere bent yürürlükten kaldırılmıştır.) (**)
I) İthalatta, Gümrük Kanununa göre gümrük vergisi ödeme mükellefiyetinin başlaması, gümrük vergisine tabi olmayan işlemlerde ise(4369 sayılı Kanunun 81/E-3 maddesiyle değişen ibare)( 1.8.1998 tarihinden geçerli olmak üzere) gümrük beyannamesinin tescili, (1)
J) İkametgahı, işyeri, kanuni merkezi ve iş merkezi Türkiye'de bulunmayanlar tarafından yabancı ülkeler ile Türkiye arasında yapılan taşımacılık ile transit taşımacılıkta gümrük hattından geçilmesi.
Anında meydana gelir.
-------------------------------------------
(*) ( 4369 sayılı Kanunla yürürlükten kaldırılmadan önceki bent)
f) Amortismana tabi menkul veya gayrimenkul malların, işletmede kullanılmak üzere imal veya inşa edilmesi halinde, Vergi Usul kanunu hükümlerine göre bu kıymetlerin aktife alınması veya kullanılmaya başlanması,
-------------------------------------------
(**) (3297 sayılı Kanunla yürürlükten kaldırılmadan önceki bent)
h) Kiraya verme işlemlerinde kullanıma terk edilmesi.
-------------------------------------------
(1) (4369 sayılı Kanunla değişmeden önceki ibare)
"Fiili ithalin yapılması"
-------------------------------------------
İKİNCİ KISIM
İSTİSNALAR
BİRİNCİ BÖLÜM
İHRACAT İSTİSNASI
Mal ve hizmet ihracatı:
MADDE 11 - 1 - Aşağıdaki teslim ve hizmetler vergiden müstesnadır.
a) İhracat teslimleri ve bu teslimlere ilişkin hizmetler ile yurt dışındaki müşteriler için yapılan hizmetler, b) Türkiye'de ikamet etmeyen yolcuların satın alarak Türkiye dışına götürdükleri malların teslimi anında Katma Değer Vergisi tahsil edilir. Ancak gümrükten malın çıkışı anında fatura veya belgenin ibrazında tahsil edilen Katma Değer Vergisi iade olunur.
c) (3297 sayılı kanunun 3. maddesiyle eklenen bent) (20.6.1986 tarihinden geçerli olmak üzere) İhraç edilmek şartıyla imalatçılar tarafından kendilerine teslim edilen mallara ait katma değer vergisi, ihracatçılar tarafından ödenmez. Mükelleflerce tahsil edilmeyen ancak ilgili dönem beyannamesinde beyan edilecek olan bu vergi, vergi dairelerince tarh ve tahakkuk ettirilerek tecil olunur.
Söz konusu malların, ihracatçıya, teslim tarihini takip eden ay başından itibaren 3 ay içinde ihraç edilmesi halinde, tecil edilen vergi terkin olunur.
İhracatın yukarıdaki şartlara uygun olarak gerçekleştirilmemesi halinde, tecil olunan vergi tahakkuk ettirildiği tarihten itibaren 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanunun 51. maddesine göre belirlenen gecikme zammının yüzde 50 fazlası ile birlikte tahsil olunur. Ancak, ihraç edilmek şartıyla teslim edilen malların Vergi Usul Kanununda belirtilen mücbir sebepler nedeniyle ihraç edilmemesi halinde, tecil edilen vergi tecil edildiği tarihten itibaren 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanunun 48. maddesine göre ilgili dönemler için geçerli tecil faizi ile birlikte tahsil edilir.
Tecil veya terkin edilen bu vergiler hakkında ihracatçılar bakımından bu Kanunun 32. maddesi hükmü uygulanmaz.
İhracatçılara mal teslim eden imalatçılara iade edilecek Katma Değer Vergisi, ihraç edilen mala ilişkin imalatçı satış bedeline göre hesaplanan miktardan fazla olamaz.
İhracatçılara mal teslim eden imalatçılara iade edilmesi gereken Katma Değer Vergisi, ihracat işlemlerinin tamamlanmasından sonra yapılır. İade veya tecil olunacak vergi miktarı, mükellefin ilgili dönem beyannamesinde yer alan bilgiler mukayese edilmek suretiyle hesaplanır.
2 - (3297 sayılı kanunun 3. maddesiyle değişen bent) (20.6.1986 tarihinden geçerli olmak üzere)Maliye ve Gümrük Bakanlığı, Katma Değer Vergisi tahsil edilmeden teslim edilecek mal miktarını; ihracatçı ve ihracatçıya mal teslim edenlerin her biri için , bir önceki yıl iş hacmi, cari yıldaki işlemler ve vergi alacağının emniyet altına alınması amacıyla gerekli görülen hallerde sınırlamaya ve bu istisnaların uygulamasına ilişkin usul ve esaslar ile istisnanın uygulanacağı asgari miktarları tespite yetkilidir. (*)
---------------------------------------
(*) (3297 sayılı Kanunla değişmeden önceki fıkra)
2 - ( Değişmeden önceki şekli) Bu istisnaların uygulanmasına ilişkin usul ve esaslar ile istisnanın uygulanacağı asgari miktarları tespite Maliye ve Gümrük Bakanlığı yetkilidir.
---------------------------------------
İhracat teslimi ve yurt dışındaki müşteriler için yapılan hizmetler :
MADDE 12 - 1 - Bir teslimin ihracat teslimi sayılabilmesi için aşağıdaki şartlar yerine getirilmiş olmalıdır:
a) Teslim yurt dışındaki bir müşteriye yapılmalıdır.
b) Teslim konusu mal Türkiye Cumhuriyeti gümrük hattından geçerek bir dış ülkeye vasıl olmalıdır. Teslim konusu malın ihraç edilmeden önce yurt dışındaki alıcı adına hareket eden yurt içindeki firmalar veya bizzat alıcı tarafından işlenmesi veya herhangi bir şekilde değerlendirilmesi durumu değiştirmez.
2 - Yurt dışındaki müşteri tabiri; ikametgahı, işyeri, kanuni ve iş merkezi yurt dışında olan alıcılar ile yurt içinde bulunan bir firmanın yurt dışında kendi adına müstakilen faaliyet gösteren şubelerini ifade eder. Bir hizmetin yurt dışındaki müşteriler için yapılan hizmet sayılabilmesi için aşağıdaki şartlar yerine getirilmiş olmalıdır.
a) Hizmetler yurt dışındaki bir müşteri için yapılmış olmalıdır.
b) Hizmetten yurt dışında faydalanılmalıdır.
İKİNCİ BÖLÜM
(4369 Sayılı Kanunun 59'uncu maddesiyle değişen bölüm başlığı)
ARAÇLAR, PETROL ARAMALARI VE TEŞVİK BELGELİ
YATIRIMLARDA İSTİSNA (*)
(4369 sayılı Kanunun 59'uncu maddesiyle değişen madde başlığı) (1.8.1998 tarihinden geçerli olmak üzere)
Araçlar, petrol aramaları ve teşvik belgeli yatırımlarda istisna : (**)
MADDE 13 - (3174 sayılı kanunun 1. maddesiyle değişen şekli) (28.3.1985 tarihinden geçerli olmak üzere) Aşağıdaki teslim ve hizmetler vergiden müstesnadır.
a) (4108 sayılı kanunun 33. maddesiyle değişen bent) (2.6.1995 tarihinden geçerli olmak üzere) Faaliyetleri kısmen veya tamamen deniz, hava ve demiryolu taşıma araçlarının, yüzer tesis ve araçların kiralanması veya çeşitli şekillerde işletilmesi olan mükelleflere bu amaçla yapılan deniz, hava ve demiryolu taşıma araçlarının teslimleri , bu araçların imal ve inşası ile ilgili olarak yapılan teslim ve hizmetler ile bunların tadili, onarım ve bakımı şeklinde ortaya çıkan hizmetler, (***)
b) Deniz ve hava taşıma araçları için liman ve hava meydanlarında yapılan hizmetler,
c) 6326 sayılı Petrol Kanunu hükümleri gereğince petrol arama faaliyetlerine münhasır olmak üzere, bu faaliyetleri yürütenlere yapılan hizmetler ile mal teslimleri. (****)
d) (4369 sayılı Kanunun 59'uncu maddesiyle eklenen bent) (1.8.1998 tarihinden geçerli olmak üzere) Yatırım Teşvik Belgesi sahibi mükelleflere belge kapsamındaki Makine ve teçhizat teslimleri (Şu kadar ki, yatırımın teşvik belgesinde öngörüldüğü şekilde gerçekleşmemesi halinde, zamanında alınmayan vergi alıcıdan, vergi zıyaı cezası uygulanarak gecikme faizi ile birlikte tahsil edilir. Zamanında alınmayan vergiler ile vergi cezalarında zamanaşımı, verginin tarhını veya cezanın kesilmesini gerektiren durumun meydana geldiği tarihi takip eden takvim yılının başından itibaren başlar).
-----------------------------------------
(*) (4369 sayılı Kanunla değişmeden önceki bölüm başlığı)
ARAÇLAR VE PETROL ARAMALARINDA İSTİSNA
(3174 sayılı Kanunun 1 inci maddesiyle değişen başlık)
-----------------------------------------
(**) (4369 sayılı Kanunla değişmeden önceki madde başlığı)
Araçlar ve petrol aramalarında istisna:
(**) (3174 sayılı Kanunla değişmeden önceki madde başlığı)
Deniz, Hava ve Demiryolu Araçları İstisnası:
----------------------------------------------------------------------------------
(***) (4108 sayılı Kanunla değişmeden önceki bent)
a) (4008 sayılı kanunun 31. maddesiyle değişen bent) (6.7.1994 tarihinden geçerli olmak üzere) Faaliyetleri kısmen veya tamamen deniz, hava ve demiryolu taşıma araçlarının, yüzer tesis ve araçların kiralanması veya çeşitli şekillerde işletilmesi olan mükelleflere bu amaçla yapılan deniz, hava ve demiryolu taşıma araçlarının, yüzer tesis ve araçlarının teslimleri ile bunların tadili, onarım ve bakımı şeklinde ortaya çıkan hizmetler,
-----------------------------------------
(***) (4008 sayılı Kanunla değişmeden önceki bent)
a) (3297 sayılı kanunun 4. maddesiyle değişen bent) Mükelleflere işletmelerinde kullanacakları deniz, hava ve demiryolu taşıma araçlarının, yüzer tesis ve araçların teslimleri ile bunların tadili, onarım ve bakımı şeklinde ortaya çıkan teslim ve hizmetler,
(***) (3297 sayılı Kanunla değişmeden önceki bent)
a) (Değişmeden önceki şekli) İnşa edilen deniz, hava ve demiryolu taşıma araçlarının, yüzer tesis ve araçların teslimi ile tadili, onarımı ve bakımı şeklinde ortaya çıkan teslim ve hizmetler,
-----------------------------------------
(****) (3174 sayılı Kanunla değişmeden önceki bent)
Araçlara İlişkin İstisna
Madde 13 - ( Değişmeden önceki şekli ) Aşağıdaki teslim ve hizmetler vergiden müstesnadır.
a) Deniz, hava ve demiryolu taşıma araçlarının, yüzer tesis ve araçların inşası, tadili, onarımı ve bakımına ilişkin teslim ve hizmetler,
b) Deniz ve hava taşıma araçları için liman ve hava meydanları işletmeleri tarafından yapılan hizmetler.
-----------------------------------------
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
TAŞIMACILIK İSTİSNASI
Transit taşımacılık :
MADDE 14 - 1 - Transit ve Türkiye ile yabancı ülkeler arasında yapılan taşımacılık işlerinde, Bakanlar Kurulu tarafından belirlenecek taşıma işleri vergiden müstesnadır.
2 - Bu istisna, ikametgahı, kanuni merkezi ve iş merkezi Türkiye'de bulunmayan mükelleflere, ilgili ülkeler itibariyle karşılıklı olmak şartıyla tanınır.
DÖRDÜNCÜ BÖLÜM
DİPLOMATİK İSTİSNALAR
MADDE 15 - 1 - Aşağıdaki teslim ve hizmetler vergiden müstesnadır :
a) Karşılıklı olmak kaydıyla, yabancı devletlerin Türkiye'deki diplomatik temsilciklerine, konsolosluklarına ve bunların diplomatik haklara sahip mensuplarına yapılan teslim ve hizmetler,
b) Uluslararası anlaşmalar gereğince vergi muafiyeti tanınan uluslararası kuruluşlara ve bunların mensuplarına yapılan teslim ve hizmetler,
2 - Bu istisnaların uygulanmasına ilişkin usul ve esaslar ile istisnanın uygulanacağı, asgari miktarları tespite Maliye ve Gümrük Bakanlığı yetkilidir.
BEŞİNCİ BÖLÜM
İTHALAT İSTİSNASI
MADDE 16 - 1 - Aşağıdaki teslim ve hizmetler vergiden müstesnadır :
a) Bu Kanuna göre teslimleri vergiden istisna edilen mal ve hizmetlerin ithali,
b) (3297 sayılı kanunun 5. maddesiyle değişen bent) (20.6.1986 tarihinden geçerli olmak üzere) Gümrük Kanununun 7. maddesinin 3, 4, 5, 6, 7 numaralı bentleri ile 8, 9, 10, 12, 13, 119, ve 132nci maddelerinde yazılı olup, Gümrük Vergisinden muaf ve müstesna olarak ithal edilen eşyanın mezkur maddelerindeki kayıt ve şartlarla ithali, (Bu Kanunun 11. maddesinde düzenlenen ihracat istisnasından yararlanarak ihraç olunan ancak, Gümrük Kanununun 132. maddesinde belirtildiği şekilde geri gelen eşyanın, ithalat istisnasından faydalanabilmesi için, bu eşya ile ilgili olarak ihracat istisnasından faydalanılan miktarın gümrük idarelerine ödenmesi veya bu miktar kadar teminat gösterilmesi şarttır.) (*)
(4008 sayılı kanunun 32. maddesiyle eklenen paragraf) (6.7.1994 tarihinden geçerli olmak üzere) Gümrük Kanununun 10. maddesinin 7 ve 8 numaralı bentleri kapsamında ithal edilen ev eşyasının, katma değer vergisi istisnasından yararlanabilmesi için, bu eşyanın nakil hane sahibine ait olduğunun anlaşılması ve her cinsten bir adet olması şarttır. Muaf olarak ev eşyası ithal hakkı Yurtiçi Gümrük Hattı Dışı Eşya Satış Mağazalarından eşya satın alınarak kullanıldığında, bu eşyanın satın alındığı tarihten itibaren bir yıl içinde dahili ticarete konu edildiği tespit edilirse bu kanuna göre ödenmesi gereken vergi, devreden ve devralandan ayrı ayrı aranır ve Gümrük Kanunu uyarınca gümrük vergisindeki esaslar dairesinde ceza uygulanır.
c) Transit, aktarma, gümrük antreposu, geçici depo, gümrük sahası, serbest bölge rejimlerinin uygulandıkları mal ve hizmetler,
2 - Gümrük Kanununun 132. maddesine göre geri gelen eşya dışarıda bir ameliyeye tabi tutulduğu veya asli kısmına bir ilave yapıldığı takdirde eşyanın kazandığı değer farkı istisnaya dahil değildir.
------------------------------------------
(*) (3297 sayılı Kanunla değişmeden önceki bent)
1 - b) Gümrük kanununun 7'nci maddesinin 3,4,5,6,7 numaralı bentleri ile 8,9,10,12,13,119 ve 132nci maddelerinde yazılı olup Gümrük vergisinden muaf ve müstesna olarak ithal edilen eşyanın mezkur maddelerindeki kayıt ve şartlarla ithali,
------------------------------------------
ALTINCI BÖLÜM
SOSYAL VE ASKERİ AMAÇLI İSTİSNALARLA DİĞER İSTİSNALAR
MADDE 17 - 1 - Kültür ve Eğitim Amacı Taşıyan İstisnalar :
Genel ve katma bütçeli daireler, il özel idareleri, belediyeler, köyler bunların teşkil ettikleri birlikler, üniversiteler, döner sermayeli kuruluşlar, kanunla kurulan kamu kurum ve kuruluşları , kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşları, siyasi partiler ve sendikalar kanunla kurulan veya tüzel kişiliği haiz emekli ve yardım sandıkları, kamu menfaatine yararlı dernekler, tarımsal amaçlı kooperatifler ve Bakanlar Kurulunca vergi muafiyeti tanınan vakıfların :
a) İlim, fen ve güzel sanatları, tarımı yaymak ıslah ve teşvik etmek amacıyla yaptıkları teslim ve hizmetleri,
b) Tiyatro, konser salonu, kütüphane, sergi, okuma ve konferans salonları ile spor tesisleri işletmek veya yönetmek suretiyle ifa ettikleri kül tür ve eğitim faaliyetlerine ilişkin teslim ve hizmetleri,
2- Sosyal Amaç Taşıyan İstisnalar:
a) Yukarıda sayılan kurum ve kuruluşların hastane, nekahathane, klinik; dispanser, prevantoryum, sanatoryum, kan bankası ve organ nakline mahsus bankalar, anıtlar, botanik ve zooloji bahçeleri, parklar ile veteriner, bakteriyoloji, seroloji ve distofajin laboratuarları gibi kuruluşlar, öğrenci veya yetiştirme yurtları, yaşlı ve sakat bakım ve huzurevleri, parasız fukara aşevleri, düşkün evleri ve yetimhaneleri işletmek veya yönetmek suretiyle ifa ettikleri kuruluş amaçlarına uygun teslim ve hizmetleri,
b) (3297 sayılı kanunun 6. maddesiyle değişen bent) ( 20.6.1986 tarihinden geçerli olmak üzere) Kanunların gösterdiği gerek üzerine, bedelsiz olarak yapılan mal teslimi ve hizmet ifaları ile yukarıda sayılan kurum ve kuruluşlara bedelsiz olarak yapılan her türlü mal teslimi ve hizmet ifaları, (*)
3- Askeri Amaç Taşıyan istisnalar:
a) Askeri fabrika, tersane ve atölyelerin kuruluş amaçlarına uygun olarak yaptıkları teslim ve hizmetler.
b) (3297 sayılı kanunun 18. maddesiyle 20.6.1986 tarihinden geçerli olmak üzere bent yürürlükten kaldırılmıştır.) (**)
c) (3099 sayılı kanunun geçici maddesiyle 31.12.1985 tarihinden geçerli olmak üzere bent yürürlükten kaldırılmıştır.) (***)
4 - Diğer İstisnalar:
a) Gelir Vergisi Kanununa göre vergiden muaf esnaf tarafından yapılan teslim ve hizmetler,
b) (3297 sayılı kanunun 6. maddesiyle değişen bent) ( 1.1.1986 tarihinden geçerli olmak üzere) Gelir Vergisi Kanununa göre (4369 sayılı Kanunun 81/E-2 maddesiyle değişen ibare) (29.7.1998 tarihinden geçerli olmak üzere) gerçek usulde vergiye tabi olmayan çiftçiler ile aynı Kanunun 66'ncı maddesine göre vergiden muaf olan serbest meslek erbabı (1) tarafından yapılan teslim ve hizmetler, (****)
c) Gelir Vergisi Kanununun 81. ve Kurumlar Vergisi Kanununun 37 ve 39. maddelerinde belirtilen işlemler,
d) İktisadi işletmelere dahil olmayan gayri menkullerin kiralanması işlemleri,
e) (3297 sayılı kanunun 6. maddesiyle değişen bent) (20.6.1986 tarihinden geçerli olmak üzere) Banka ve sigorta muameleleri vergisi kapsamına giren işlemler ile sigorta acente ve prodüktörlerinin sigorta muamelelerine ilişkin işlemleri, (*****)
f) Darphane ve Damga Matbaası tarafından yapılan teslim ve hizmetler,
g) (3297 sayılı kanunun 6. maddesiyle değişen bent) (20.6.1986 tarihinden geçerli olmak üzere) Külçe altın, (4369 sayılı Kanunun 60'ıncı maddesiyle eklenen ibare)( 1.8.1998 tarihinden geçerli olmak üzere) külçe gümüş, döviz, para, damga pulu, harç pulu, değerli kağıtlar, taşıt pulu, hisse senedi ve tahvil teslimleri, (******)
h) Zirai sulama amaçlı su teslimleri, kamu kuruluşları, tarımsal kooperatifler ve çiftçi birliklerince yapılan arazi ıslahına ait hizmetler.
ı) (3393 sayılı kanunun 13. maddesiyle 30.6.1987 tarihinden geçerli olmak üzere bent yürürlükten kaldırılmıştır. ) (*******)
j) (3297 sayılı kanununun 64. maddesiyle eklenen bent) (20.6.1986 tarihinden geçerli olmak üzere) Boru hattı ile yapılan yabancı ham petrol, gaz ve bunların ürünlerinin taşınması hizmetleri.
k) (4369 sayılı Kanunun 60'ıncı maddesiyle eklenen ibare) (1.8.1998 tarihinden geçerli olmak üzere) Organize sanayi bölgeleri ile küçük sanayi sitelerinin kurulması amacıyla oluşturulan iktisadi işletmelerin arsa ve işyeri teslimleri ile konut yapı kooperatiflerinin üyelerine konut teslimleri.
-----------------------------------------------
(*) (3297 sayılı Kanunla değişmeden önceki bent)
2 - b) Yukarıda sayılan kurum ve kuruluşlara bedelsiz olarak yapılan teslimler ile ifa edilen hizmetler,
-----------------------------------------------
(**) (3297 sayılı Kanunla yürürlükten kaldırılmadan önceki bent)
3 - b (3099 sayılı kanunun 1. maddesiyle değişen şekli) Harp,silah, araç, teçhizat, makine cihaz ve sistemleri ile bunların yapım, bakım ve onarımlarında kullanılacak yedek parçaların Milli Savunma Bakanlığı, Jandarma Genel Komutanlığı, sahil güvenlik Komutanlığı ve Milli İstihbarat Teşkilatı ile Emniyet Genel Müdürlüğüne teslimi,
-----------------------------------------------
(***) (3297 sayılı Kanunla yürürlükten kaldırılmadan önceki bent)
3 - c ((3099 sayılı kanunun 1. maddesiyle eklenen bent) Gümrük Giriş Tarife Cetvelinin (27.09) tarife pozisyonunda yer alan ham petrol ile (27.10) tarife pozisyonunda yer alan akaryakıt ve yağların, (38.19.29) tarife pozisyonuna giren yalnız petrol istihsalinde kullanılan kimyevi müstahzarlar ile (34.02,38.19) yalnız makine yağı istihsalinde kullanılan katkı maddeleri (akditifler) nin Milli Savunma Bakanlığı, Jandarma Genel Komutanlığı,Sahil Güvenlik Komutanlığı ve Milli İstihbarat Teşkilatı Müsteşarlığı ihtiyacı için bu kuruluşlara veya gerek göstermeleri üzerine bu kuruluşların akaryakıt ikmalini yapan müesseselere teslimi.
-----------------------------------------------
(1) (4369 sayılı Kanunla değişmeden önceki bent)
"Vergiden muaf olan küçük çiftçiler tarafından yapılan teslim ve hizmetler"
-----------------------------------------------
(****) (3297 sayılı Kanunla değişmeden önceki bent)
4 - b) Gelir Vergisi Kanununa göre vergiden muaf olan küçük çiftçiler tarafından yapılan teslim ve hizmetler,
-----------------------------------------------
(*****) (3297 sayılı Kanunla değişmeden önceki bent)
4 - e ) Banka ve sigorta muameleleri vergisi kapsamına giren işlemler,
-----------------------------------------------
(******) (3297 sayılı Kanunla değişmeden önceki bent)
4 - g) Külçe altın, döviz, para, damga pulu, hisse senedi ve tahvil teslimleri,
-----------------------------------------------
(*******) (3393 sayılı Kanunla yürürlükten kaldırılmadan önceki şekli)
4 - ı) (3099 sayılı kanunun 1.maddesiyle eklenen bent) Net alanı 150 metre kareye kadar konutların teslimi ile konut yapı kooperatiflerine yapılan inşaat taahhüt işleri,
-----------------------------------------------
YEDİNCİ BÖLÜM
İSTİSNADAN VAZGEÇME VE İSTİSNALARIN SINIRI
İstisnadan vazgeçme:
MADDE 18 - 1 - (3297 sayılı kanunun 7. maddesiyle değişen fıkra) (20.6.1986 tarihinden geçerli olmak üzere) Vergiden istisna edilen işlemleri yapanlar diledikleri taktirde ilgili vergi dairesine yazılı olarak müracaatta bulunarak bu işlemleri dolayısıyla vergiye tabi tutulmalarını talep edebilirler. Bu talebin mükellefin istisnaya dahil olan işlemlerinin tamamını kapsaması şarttır. Şu kadar ki; mükellefiyetin devam edilmekte olan işlemlere şümulü yoktur. (*)
2 - Ancak 17. maddenin birinci ve ikinci fıkralarıyla üçüncü fıkranın (a) ve 4. fıkranın (e) bentlerinde yazılı istisnalar hakkında yukarıdaki birinci fıkra hükmü uygulanmaz.
3 - İstisnadan vazgeçeceklerin talepleri üzerine, vergi dairesince, vergi mükellefiyetleri talep tarihinden itibaren tesis olunur. Bu şekilde mükellef olanlar üç yıl geçmedikçe mükellefiyetten çıkamazlar. Mükellefler üç yıllık sürenin bitiminden önce mükellefiyetten çıkma talebinde bulunmadıkları taktirde mükellefiyet yeniden üç yıl süre ile uzatılmış sayılır.
----------------------------------------------
(*) (3297 sayılı Kanunla değişmeden önceki fıkra)
1 - Vergiden istisna edilen işlemleri yapanlar diledikleri taktirde ilgili vergi dairesine yazılı olarak müracaatta bulunarak bu işlemleri dolayısıyla vergiye tabi tutulmalarını talep edebilirler. Bu talebin mükellefin istisnaya dahil olan işlemlerinin tamamını kapsaması şarttır.
---------------------------------------------
İstisnaların sınırı:
MADDE 19 - 1 - Diğer kanunlardaki vergi muaflık ve istisna hükümleri bu vergi bakımından geçersizdir. Katma değer vergisine ilişkin istisna ve muafiyetler ancak bu Kanuna hüküm eklenmek veya bu Kanunda değişiklik yapılmak suretiyle düzenlenir.
2 - Uluslararası anlaşma hükümleri saklıdır.
ÜÇÜNCÜ KISIM
MATRAH, NİSPET VE İNDİRİM
BİRİNCİ BÖLÜM
MATRAH
Teslim ve hizmet işlemlerinde matrah:
MADDE 20 - 1 - Teslim ve hizmet işlemlerinde matrah, bu işlemlerin karşılığını teşkil eden bedeldir.
2 - Bedel deyimi, malı teslim alan veya kendisine hizmet yapılan veyahut bunlar adına hareket edenlerden bu işlemler karşılığında her ne suretle olursa
olsun alınan veya bunlarca borçlanılan para, mal ve diğer suretlerde sağlanan ve para ile temsil edilebilen menfaat, hizmet ve değerler toplamını ifade eder.
3 - (4369 sayılı Kanunun 82 / 5 - c maddesiyle 1.1.1999 tarihinden geçerli olmak üzere fıkra yürürlükten kaldırılmıştır.) (*)
4 - Belli bir tarifeye göre fiyatı tespit edilen işler ile bedelin biletle tahsil edildiği hallerde tarife ve bilet bedeli Katma Değer Vergisi dahil edilerek tespit olunur ve vergi müşteriye ayrıca intikal ettirilmez.
---------------------------------------------
(*) (4369 sayılı Kanunla yürürlükten kaldırılmadan önceki fıkra)
3 - Mükellefin vergiye tabi faaliyetlerinde kullanacağı amortismana tabi menkul veya gayrimenkul malların imali veya inşası işlemlerinde matrah bunların Vergi Usul Kanununa göre tespit edilen değerleridir.
---------------------------------------------
İthalatta matrah:
MADDE 21 - İthalatta verginin matrahı aşağıda gösterilen unsurların toplamıdır:
a) İthal edilen malın gümrük vergisi tarhına esas olan kıymeti, gümrük vergisinin kıymet esasına göre alınmaması veya malın gümrük vergisinden muaf olması halinde sigorta ve navlun bedelleri dahil (CIF) değeri, bunun belli olmadığı hallerde malın gümrükçe tespit edilecek değeri,
b) İthalat sırasında ödenen her türlü vergi, resim, harç ve paylar,
c) (4369 sayılı Kanunun 81 / E - 4 maddesiyle değişen ibare) (1.8.1998 tarihinden geçerli olmak üzere) Gümrük beyannamesinin tescil tarihine (1) kadar yapılan diğer giderler ve ödemeler ile mal bedeli üzerinden hesaplanan fiyat farkı, kur farkı gibi ödemeler.
----------------------------------
(1) (4369 sayılı Kanunla değişmeden önceki ibare)
"Fiili ithalatta"
----------------------------------
Uluslararası yük ve yolcu taşımalarında matrah:
MADDE 22 - İkametgahı, kanuni merkezi ve iş merkezi Türkiye'de bulunmayanlar tarafından yabancı ülkeler ile Türkiye arasında yapılan taşımacılık, ile transit taşımacılıkta şahıs ve ton başına kilometre itibariyle yurt içi emsalleri göz önüne alınmak suretiyle matrah tespitine Maliye ve Gümrük Bakanlığı yetkilidir.
Özel matrah şekilleri:
MADDE 23 - Özel matrah şekilleri şunlardır:
a) Spor- Toto oyununda ve Milli Piyango dahil her türlü piyangoda, oyuna ve piyangoya katılma bedeli,
b) At yarışları ve diğer müşterek bahis ve talih oyunlarında bu yarış ve oyunlara katılma karşılığında alınan bedel ile bunların icra edildiği mahallere giriş karşılığında alınan bedel,
c) Profesyonel sanatçıların yer aldığı gösteriler ve konserler ile profesyonel sporcuların katıldığı sportif faaliyetler, maçlar ve yarışlar ve yarışmalar tertiplenmesi ve gösterilmesinde bunların icra edildiği mahallere giriş karşılığında alınan bedel ile bu mahallerde yapılan teslim ve hizmetlerin bedeli,
d) Gümrük depolarında ve müzayede salonlarında yapılan satışlarda kesin satış bedeli.
e) (3099 sayılı kanunun 2. maddesiyle eklenen bent) ( 15.12.1984 tarihinden geçerli olmak üzere) Altından mamul veya altın ihtiva eden ziynet eşyaları ile sikke altınların teslim ve ithalinde matrah, külçe altın bedeli düşüldükten sonra kalan miktardır.
f) (3099 sayılı kanunun 2. maddesiyle eklenen bent) ( 15.12.1984 tarihinden geçerli olmak üzere) Maliye ve Gümrük Bakanlığı işin mahiyetini göz önünde tutarak özel matrah şekilleri tespit etmeye yetkilidir.
Matraha dahil olan unsurlar:
MADDE 24 - Aşağıda yazılı unsurlar matraha dahildir:
a) Teslim alanın gösterdiği yere kadar satıcı tarafından yapılan taşıma, yükleme ve boşaltma giderleri,
b) Ambalaj giderleri, sigorta, komisyon ve benzeri gider karşılıkları ile vergi, resim, harç, pay, fon karşılığı gibi unsurlar.
c) Vade farkı, fiyat farkı, faiz, prim gibi çeşitli gelirler ile servis ve benzer adlar altında sağlanan her türlü menfaat, hizmet ve değerler.
Matraha dahil olmayan unsurlar:
MADDE 25 - Aşağıda yazılı unsurlar matraha dahil değildir:
a) Teslim ve hizmet işlemlerinde fatura ve benzeri vesikalarda gösterilen ticari teamüllere uygun miktardaki ıskontolar,
b) Hesaplanan katma değer vergisi,
Döviz ile yapılan işlemler:
MADDE 26 - Bedelin döviz ile hesaplanması halinde döviz, vergiyi doğuran olayın meydana geldiği andaki cari kur üzerinden Türk parasına çevrilir.
Cari kuru belli olmayan dövizlerin Türk parasına çevrilmesine ilişkin esasları Maliye ve Gümrük Bakanlığı belirler.
Emsal bedeli ve emsal ücreti:
MADDE 27 - 1 - Bedeli bulunmayan veya bilinmeyen işlemler ile bedelin mal, menfaat, hizmet gibi paradan başka değerler olması halinde matrah işlemin mahiyetine göre emsal bedeli veya emsal ücretidir.
2 - Bedelin emsal bedeline veya emsal ücretine göre açık bir şekilde düşük olduğu ve bu düşüklüğün mükellefçe haklı bir sebeple açıklanamadığı hallerde de, matrah olarak emsal bedeli veya emsal ücreti esas alınır.
3 - Emsal bedeli ve emsal ücreti Vergi Usul Kanunu hükümlerine göre tespit olunur.
4 - Katma Değer Vergisi uygulaması bakımından emsal bedelin tayininde genel idare giderleri ve genel giderlerden mamule düşen hissenin bedele katılması mecburidir.
5 - Serbest meslek faaliyetleri için ilgili meslek teşekküllerince tespit edilmiş bir tarife varsa, hizmetin bedeli, bu tarifede gösterilen ücretten düşük olmaz.
İKİNCİ BÖLÜM
ORAN
Oran:
MADDE 28 - (3505 sayılı kanunun 23. maddesiyle değişen şekli) (1. 1. 1989 tarihinden geçerli olmak üzere) Katma değer vergisi oranı, vergiye tabi her bir işlem için % 10'dur. Bakanlar Kurulu bu oranı, dört katına kadar artırmaya, % 1'e kadar indirmeye, bu oranlar dahilinde muhtelif mal ve hizmetler ile bazı malların perakende safhası için farklı vergi oranları tespit etmeye yetkilidir. (*)
-----------------------------------
(*) ( 3505 sayılı Kanunla değişmeden önceki şekli)
Nispet :
MADDE 28 - (3316 sayılı kanunun 1. maddesiyle değişen madde) Katma Değer Vergisi nispeti vergiye tabi her işlem için %10'dur. Bakanlar Kurulu bu nispeti,
1- % 15'e kadar artırmaya %5'e kadar indirmeye, bu nispetler için farklı vergi nispetleri tespit etmeye, 2 - Temel gıda maddeleri, tarım ürünleri ve 10/6/1985 tarihli ve 3226 sayılı Finansal Kiralamaya konu olan malların teslimi ile bu malların kiralanması işlemleri için ayrı ayrı veya bir arada "0" (Sıfır)'a kadar indirmeye veya kanuni haddine çıkarmaya, Yetkilidir.
Bu maddenin uygulanmasına ilişkin usul ve esaslar Bakanlar Kurulunca tespit edilir
(*) 3316 sayılı Kanunla değişmeden önceki şekli)
Madde 28 - (3297 sayılı kanunun 8 inci maddesiyle değişen şekli) Katma değer vergisinin nispeti vergiye tabi her işlem için %10'dur.Bakanlar Kurulu bu nispeti temel gıda maddeleri ile tarım ürünlerinin her biri için "0" (Sıfır)'a kadar indirmeye yetkilidir.
Bakanlar Kurulu gazete, dergi, kitap ve benzeri yayımların (6.3.1986 tarihli ve 3266 sayılı Kanun hükümlerine aykırı hareket ettiği tespit edilenler hariç)her biri için ayrı ayrı veya bir arada olmak üzere kanuni vergi nispetini yarısına kadar indirmeye, bu indirimin sınırlarını, usul ve esaslarını belirlemeye ve indirilen bu oranları kanuni seviyelerine kadar yükseltmeye yetkilidir.
Bakanlar Kurulu 10.6.1985 tarihli ve 3226 sayılı Finansal Kiralama Kanununa göre finansal kiralamaya konu olan malların ithali ile bu malların yurt dışından kiralanması işlemlerinde kanuni vergi nispetini ayrı ayrı "0"
(sıfır)'a kadar indirmeye, indirilen nispetleri kanuni seviyesine kadar yükseltmeye yetkilidir. (*) (3297sayılı Kanunla değişmeden önceki şekli)
MADDE 28 - Katma Değer Vergisinin nispeti vergiye tabi her işlem için % 10'dur. Bakanlar Kurulu bu nispeti temel gıda maddeleri için "0"(sıfır) 'a kadar indirmeye yetkilidir.
-----------------------------------
(24/11/1986 tarihli ve 86/11217 sayılı Bazı Mal ve Hizmetlere
Uygulanacak Katma Değer Vergisi Nispetlerinin Tespiti Hakkında
Kararla 1.12.1986 tarihinden geçerli olmak üzere eklenen listeler)
(93/4932 sayılı Kararla değişen 1.11.1993 tarihinden geçerli )
Bazı mal teslimleri ile hizmet ifalarına uygulanacak Katma Değer Vergisi oranları (*)
a) Ekli listelerde yer alanlar hariç olmak üzere vergiye tabi her işlem için, % 15
b) I sayılı listede yer alan teslim ve hizmetler için, % 1
c) II sayılı listede yer alan teslim ve hizmetler için, % 8
d) (99/13648 sayılı Kararla değişen bent) III sayılı listede Gümrük Tarife İstatistik Pozisyon numaraları belirtilen malların teslimleri ile aynı listede yer alan hizmetler için, % 25
e) (93/4932 sayılı kararla yürürlükten kaldırılmıştır.)
(93/4932 sayılı Kararla değişmeden önceki oranlar
(*) (92/3896 sayılı kararla, 1.1.1993 tarihinden geçerli olmak üzere uygulanacak Katma Değer Vergisi oranları:
a) Ekli listelerde yer alanlar hariç olmak üzere, vergiye tabi her işlem için, % 12
b) I sayılı listede yer alan teslim ve hizmetler için, % 1
c) II sayılı listede yer alan teslim ve hizmetler için, % 6
d) III sayılı listede Gümrük Tarife İstatistik Pozisyon numaraları belirtilen malların teslimleri ile aynı listede yer alan hizmetler için, % 20
e) IV sayılı listede yer alan teslimler için, % 13
olarak tespit edilmiştir
(*) (92/3896 sayılı Kararla değişmeden önceki oranlar)
a) Ekli listelerde yer alanlar hariç olmak üzere, vergiye tabi her işlem için, % 12,
b) I sayılı listede yer alan teslim ve hizmetler için, % 1,
c) II sayılı listede yer alan teslim ve hizmetler için, % 6,
d) III sayılı listede Gümrük Tarife İstatistik Pozisyon numaraları belirtilen malların teslimleri ile aynı listede yer alan hizmetler için, % 20,
e) IV sayılı listede yer alan teslimler için, %13,50
olarak tespit edilmiştir
------------------------------------
I SAYILI LİSTE
(% 1 Vergi Oranı Uygulanacak Teslim ve Hizmetler)
1- Kuru üzüm, kuru incir, kuru kayısı, fındık, antepfıstığı, çam fıstığı, yer fıstığı ve ayçiçeği çekirdeği, (95/6431 sayılı kararla eklenen) (1.3.1995 tarihinden geçerli olmak üzere) ceviz ve kabak çekirdeği,(98/10884 sayılı Kararla eklenen) (1.5.1998 tarihindin geçerli olmak üzere) leblebi
2- Meyan kökü, meyan balı, meyan hülasası, anason, defne yaprağı, kekik, sumak yaprağı, mazı, mahlep, palamut, çöven, kimyon, susam, haşhaş tohumu, kendir tohumu, zerdali çekirdeği, kayısı çekirdeği, kapari (kebere), kanola (kolza), kitre, harnup çekirdeği, adaçayı, acı badem, kuzu göbeği mantar, rezene tohumu, kişniş, şeker pancarı ve fiğ, (95/6431 sayılı kararla eklenen) (1.3.1995 tarihinden geçerli olmak üzere) süpürge teli ve tohumu ile ıhlamur,
3- (95/6431 sayılı kararla değişen bent) (1.3.1995 tarihinden geçerli olmak üzere) Kütlü ve elyaf pamuk, linter pamuk, pamuk lifi döküntüleri, naturel veya tops haldeki tiftik, yün ve yapağı,(*)
----------------------------------
(*) (95/6431 sayılı Kararla değişmeden önceki şekli)
3- Kütlü ve Elyaf pamuk, natürel veya tops haldeki tiftik
----------------------------------
4- (95/6431 sayılı kararla eklenen bent)(1.3.1995 tarihinden geçerli olmak üzere) Buğday, arpa, mısır, yulaf, çavdar, darı, çeltik, soya, kuru fasulye , kuru barbunya, kuru bakla, nohut, mercimek, küçük ve büyükbaş hayvanlar (95/7612 sayılı kararla değiştirilen) (1.1.1996 tarihinden geçerli olmak üzere) (arılar dahil) ile küçük ve büyükbaş hayvanların etleri ve bağırsağı, (bunların herhangi bir katkı maddesi kullanılarak imal edilen ürünleri hariç) (98/10884 sayılı Kararla eklenen) (1.5.1998 tarihinden geçerli olmak üzere) zeytinyağı (*)
----------------------------------
(*) ( 95/7612 sayılı Kararla değişmeden önceki bent)
4- (Kümes hayvanları ve arılar dahil) ile küçük ve büyükbaş hayvan bağırsağı
4- Kuru fasulye, kuru barbunya, kuru bakla, nohut ve mercimek ile küçük baş hayvan bağırsağı,
----------------------------------
4/A) (95/7176 sayılı kararla eklenen bent) (31.8.1995 tarihinden geçerli olmak üzere) Buğday unu, ekmekler (Tost, sandviç ve hamburger ekmeği ile katkı maddeli veya yağlı, sütlü, haşhaşlı ve üzümlü gibi yaygın olarak tüketilmeyen ekmekler hariç),
5- Finansal Kiralama Kanununa göre, sadece finansal kiralamaya konu olan malların finansal kiralama şirketlerine veya finansal kiralama şirketlerince teslimi veya kiralanması işlemleri (98/11328 sayılı Kararla değişen hüküm ) (1.8.1998 tarihinden geçerli olmak üzere)(III sayılı liste kapsamındaki malların bu kapsamda teslim ve kiralanması işlemleri için bu kararın 1/d bendinde öngörülen vergi oranı, binek otomobilleri dışındaki kara nakil vasıtaları için ise aynı maddenin (c) bendinde öngörülen vergi oranı uygulanır.) (*)
----------------------------------
(*) (98/11328 sayılı Kararla değişmeden önceki parantez içi hüküm)
(Binek otomobillerin bu kapsamda teslim ve kiralanması işlemleri için bu kararın 1/d bendinde öngörülen vergi oranı, diğer kara nakil vasıtaları için ise aynı maddenin (c) bendinde öngörülen vergi oranı uygulanır.)
----------------------------------
6- (95/6431 sayılı kararla değişen bent) (1.3.1995 tarihinden geçerli olmak üzere) Gazeteler ve dergiler (3266 sayılı Kanunla değişik 1117 sayılı Kanun hükümlerine göre poşetlenerek satılanların tesliminde bu Kararın 1/d bendinde öngörülen vergi oranı uygulanır. (*)
----------------------------------
(*) (95/6431 sayılı Kararla değişmeden önceki bent)
6- (94/5454 sayılı Kararla eklenen bent) (1.5.1994 tarihinden geçerli olmak üzere) 3266 sayılı Kanunla değişik 1117 sayılı Kanun hükümlerine göre poşetlenerek satılanlar dışındaki gazete, dergi, kitap ve benzeri yayınların teslimi (3266 sayılı kanunla değişik 1117 sayılı Kanun hükümlerine göre poşetlenerek satılanların tesliminde bu kararın 1/d beninde öngörülen vergi oranı uygulanır.)
7- (94/5730 sayılı kararla eklenen bent) (27.6.1994 tarihinden geçerli olmak üzere) Kullanılmış binek otomobilleri.
8- (95/6431 sayılı kararla eklenen bent) (1.3.1995 tarihinden geçerli olmak üzere) Gümrük Giriş Tarife Cetvelinin 41.01 pozisyonundaki sığır ve atların, 41.02 pozisyonundaki koyun ve kuzuların (astragan veya karakul, persaniye, breitschwanz ve benzerleri, Hint, Çin, Moğolistan ve Tibet kuzuları hariç), 41.03 pozisyonundaki keçi ve oğlakların (Yemen, Moğolistan ve Tibet keçi ve oğlakları hariç) ham post ve derileri.
9- (97/10465 sayılı kararla eklenen bent) (1.1.1998 tarihinden geçerli olmak üzere) Net alanı 150 m2 'ye kadar konut teslimleri.
10- (97/10465 sayılı Kararla eklenen bent) (1.1.1998 tarihinden geçerli olmak üzere) Konut Yapı Kooperatiflerine yapılan inşaat taahhüt işleri,
11- (97/10465 sayılı Kararla eklenen bent) (1.1.1998 tarihinden geçerli olmak üzere) Kanunla kurulmuş sosyal güvenlik kuruluşları ve belediyelere yapılan sadece 150 m2 'ye kadar konutlara ilişkin inşaat taahhüt işleri,
12- (98/11328 sayılı Kararla eklenen bent ) (1.1.1998 tarihinden geçerli olmak üzere) 24/6/1995 tarih ve 552 sayılı Kanun Hükmünde Kararnameye göre toptancı hallerinde faaliyetlerde bulunanlara ve bunlar tarafından gerçek usule tabi katma değer vergisi mükelleflerine yapılan taze sebze ve meyve, (....) (*) (mamulleri hariç) teslimleri
--------------------------------
(*) (98/11328 sayılı Kararla eklenen " patates, kuru soğan ve sarımsak " ibareleri 99/12519 sayılı Kararla 1.4.1999 tarihinden geçerli olmak üzere 12'nci sıradan çıkarılarak 4'üncü sıranın sonuna eklenmiştir.)
--------------------------------
(95/6431 sayılı kararla değişen hüküm) (1.3.1995 tarihinden geçerli olmak üzere) Bu listenin 1,2,3 ve 8. sıralarında yer alan ürünlerin perakende safhadaki teslimlerinde bu Kararın 1/a bendinde öngörülen vergi oranı;4. sırada yer alan ürünlerin perakende safhadaki teslimlerinde ise aynı maddenin (c) bendinde öngörülen vergi oranı uygulanır. Perakende safhadaki teslimden maksat; teslimi yapılan ürünlerin aynen veya işlendikten sonra satışını yapan kimseler dışındakilere satılmasıdır. (*) (1)
--------------------------------
(*) (95/6431 sayılı Kararla değişmeden önceki hüküm) Bu listenin ilk üç sırasında yer alan ürünlerin perakende safhadaki teslimlerinde bu Kararın 1/a bendinde öngörülen vergi oranı; dördüncü. sırada yer alan ürünlerin perakende safhadaki teslimlerinde ise aynı maddenin (c) bendinde öngörülen vergi oranı uygulanır. Perakende safhadaki teslimden maksat; teslimi yapılan ürünlerin aynen veya işlendikten sonra satışını yapan kimseler dışındakilere satılmasıdır. (*)
(1) (92/3896 sayılı Kararla değişmeden önceki şekli)
I SAYILI LİSTE
(% 1 Vergi Oranı Uygulanacak Teslim ve Hizmetler)
1- Kuru üzüm, kuru incir ve kuru kayısı,
2- Kütlü ve elyaf pamuk,
3- Fındık, antepfıstığı, çam fıstığı ve yer fıstığı,
4- Meyan kökü, meyan balı, meyan hülasası, anason, defne yaprağı, kekik, sumak yaprağı, mazı, mahlep, palamut, çöven, kimyon, susam, haşhaş tohumu, kendir tohumu, zerdali çekirdeği, kayısı çekirdeği, kapari (kebere), kanola (kolza), kitre, harnup (keçi boynuzu), hamup çekirdeği, adaçayı, acı badem, kuzu göbeği mantar, rezene tohumu ve kişniş,
5- Ayçiçeği çekirdeği,
6- Şeker pancarı,
7- (91/2031 sayılı kararla değişen şekli) Natürel veya tops haldeki tiftik, (*)
8- Fiğ,
9- (91/2031 sayılı kararla değişen şekli) Kuru fasulye, kuru barbunya, kuru bakla, nohut ve mercimek ile küçükbaş hayvan bağırsağı, (** ) 10- (91/2069 sayılı kararla eklenen 10. sıradaki "Gübre" 92/3505 sayılı kararla listeden çıkarılmış 11. sıra 10.sıra olarak değiştirilmiştir.) (***) Finansal Kiralama Kanununa göre, sadece finansal kiralamaya konu olan malların finansal kiralama şirketlerine veya finansal kiralama şirketlerince teslimi veya kiralanması işlemleri (Binek otomobillerinin finansal kiralama şirketlerine veya finansal kiralama şirketlerince teslimi veya kiralanması işlemleri için, bu Kararın 1. maddesinin (d) bendinde yer alan teslim ve hizmetlere uygulanmakta olan katma değer vergisi oranı, diğer kara nakil vasıtaları için ise aynı maddenin (c) bendinde yer alan teslimlere uygulanmakta olan vergi oranı uygulanır.) Bu listenin ilk 8 sırasında yer alan ürünlerin perakende safhadaki teslimlerinde, bu Kararın 1. maddesinin (a) bendinde yer alan teslim ve hizmetlere uygulanmakta olan vergi oranı 9. sırasında yer alan ürünlerin perakende safhadaki teslimlerinde ise aynı maddenin (c) bendinde yer alan teslimlere uygulanmakta olan vergi oranı uygulanır. Perakende safhadaki teslimden maksat; teslimi yapılan ürünlerin aynen veya işlendikten sonra satışını yapan kimseler dışındakilere satılmasıdır.
(*) (91/2031 sayılı kararla değişmeden önceki şekli) 7- Natürel veya tops haldeki tiftik ve küçükbaş hayvan bağırsağı
(**) (91/2031 sayılı kararla değişmeden önceki şekli) 9- Kuru fasulye, kuru barbunya, nohut, yeşil ve kırmızı mercimek,
&nbs